Dostajesz wiadomość na LinkedIn. Nieznana osoba chwali Twój profil i prosi o przesłanie CV — najlepiej od razu. Takich wiadomości są dziś tysiące, a część z nich pochodzi nie od prawdziwych rekruterów, lecz od cyberprzestępców. Twoje CV to skarbnica danych osobowych — adres, telefon, a nierzadko numer PESEL. Jeden nieostrożny ruch i te informacje trafiają w niepowołane ręce. Kredyt na Twoje nazwisko? Jak najbardziej. Według danych CERT Polska liczba zgłoszeń dotyczących wyłudzeń przez fałszywe oferty pracy wzrosła o kilkadziesiąt procent w ciągu ostatnich dwóch lat.



Jak działa oszustwo z fałszywym rekruterem?



Przestępca zaczyna od stworzenia wiarygodnego profilu. Zakłada konto na LinkedIn, wstawia zdjęcie — często skradzione z prawdziwego profilu innej osoby — dodaje nazwę dużej firmy i kilkanaście kontaktów. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda normalnie.



Potem rozsyła dziesiątki wiadomości do osób szukających pracy. Schemat jest zawsze podobny: "Widziałam Twój profil i myślę, że świetnie pasujesz do naszego zespołu. Możesz przesłać aktualne CV?"



Gdy ofiara wysyła dokument, oszust ma już wszystko. Scam tego rodzaju może skończyć się na kilka sposobów: wyłudzenie kredytu, sprzedaż danych w dark webie (podziemnej części internetu, gdzie handluje się skradzionymi informacjami), a w skrajnych przypadkach — przejęcie tożsamości i podpisywanie umów na cudze nazwisko.



Część oszustów idzie dalej. Po pierwszej wymianie wiadomości proszą o skan dowodu osobistego "dla weryfikacji" albo formularz z danymi bankowymi "do przyszłej umowy". Klasyczny phishing — próba wyłudzenia poufnych danych przez podszywanie się pod zaufaną instytucję.



Po czym poznać fałszywego rekrutera?



Nie każda podejrzana wiadomość rzuca się w oczy od razu. Oszuści uczą się i są coraz bardziej przekonujący. Ale pewne czerwone flagi powtarzają się prawie zawsze:




  • Profil założony kilka tygodni temu, mało kontaktów, zero historii aktywności.

  • Oferta zbyt piękna — świetna pensja, praca zdalna, zero wymagań, natychmiastowe zatrudnienie.

  • Pośpiech: "Potrzebuję CV dzisiaj, bo rekrutacja zamyka się jutro."

  • Kontakt poza LinkedIn — przez WhatsApp, Telegram albo prywatny e-mail zamiast firmowej skrzynki.

  • Nikt nie pyta o doświadczenie. Od razu chcą dokumenty.

  • Adres e-mail spoza domeny firmy, np. rekruter@google-jobs.net zamiast @google.com.



A jedna rzecz powinna zapalić alarm natychmiast: prośba o skan dowodu osobistego. Żaden uczciwy rekruter nie potrzebuje tego na etapie przesyłania CV.



Sprawdź rekrutera, zanim wyślesz cokolwiek



Weryfikacja zajmuje kilka minut. Wejdź na stronę firmy i sprawdź zakładkę "Kariera" — czy ta oferta tam jest? Wyszukaj imię rekrutera w Google. Zadzwoń do działu HR (numer ze strony firmy, nie z wiadomości) i zapytaj wprost, czy ta osoba tam pracuje.



Warto też sprawdzić sam profil na LinkedIn — kiedy założony, ile kontaktów, czy są jakieś posty. Jeśli coś nie gra, wrzuć zdjęcie profilowe do Google Images albo TinEye. Skradzione zdjęcia to norma wśród oszustów.



Dwie wersje CV — pełna i bezpieczna



Nawet jeśli rekruter jest prawdziwy, nie musisz ujawniać wszystkiego od razu. Stwórz okrojoną wersję CV do wysyłania online:




  • Bez numeru PESEL — pracodawca potrzebuje go dopiero przy umowie.

  • Samo miasto, bez pełnego adresu.

  • Osobny e-mail do rekrutacji, nie główna skrzynka.



Skan dowodu? Nigdy. Pod żadnym pozorem. Na żadnym etapie aplikacji. Jeśli firma prosi o PESEL przy pierwszym kontakcie — uciekaj.



Wysłałeś CV oszustowi? Działaj szybko



Nie czekaj, aż coś złego się wydarzy. Zgłoś sprawę do CERT Polska (cert.pl) i złóż zawiadomienie na policji — można to zrobić online na policja.gov.pl.



Zadzwoń do banku i poproś o alert na wypadek prób kredytowych. Sprawdź w BIK, czy ktoś nie złożył już wniosku na Twoje dane — raz na pół roku możesz to zrobić za darmo. I zastrzeż PESEL w mObywatel. To darmowe, trwa minutę i skutecznie blokuje próby wyłudzenia.



Twój następny krok



Szukanie pracy to czas, gdy łatwiej dać się nabrać — zależy nam na wyniku, działamy pod presją, chcemy wierzyć w dobrą wiadomość. Oszuści dokładnie na to liczą. Prawdziwy rekruter nie będzie Cię poganiał i nie poprosi o dowód osobisty przy pierwszym kontakcie. Masz wątpliwości? Nie wysyłaj. Kilka minut weryfikacji może oszczędzić Ci miesięcy problemów.